het leven dat zich

niet laat grijpen

ligt als een lijn van donker

onder haar ogen

moe gestreden maar

nog niet klaar voor het einde

buiten fluisteren

de regendruppels op het glas

ze zou de plassen willen zien

ze wil wel maar

moe gestreden

en daar

het einde van de lijn

voor de wereld ontwaakt
staan de bomen nog stil in de schaduwen
sluimert het licht van de straatlantaarns

vuurvliegjes in het duister
als de dromen van 
de vroege reiziger op zijn fiets

trappers draaien rond 
en rond gaan de wielen 
op weg naar het ochtendlicht

als de wereld ontwaakt

Ik wist niet dat ze nog bestonden. 

Als kind kreeg ik ooit een groen notitieboekje met op iedere bladzijde een letter uit het alfabet. Een telefoonboekje. Ik was verrukt. Dagenlang liep ik met dat boekje in mijn rugzak; al mijn vriendjes en vriendinnetjes, de kinderen in mijn klas, opa en oma, ooms en tantes, iedereen moest zijn naam in het boekje schrijven met daarachter zijn telefoonnummer.
Waar ik dat voor nodig had, weet ik niet. De enige die ik ooit belde was mijn beste vriendinnetje en haar telefoonnummer kende ik uit mijn hoofd.

In een tijdperk van mobiele telefoons zijn papieren telefoonboekjes overbodig geworden. Tegenwoordig kun je de nummers van je kennissen direct in je telefoon opslaan en met één druk op de knop wordt er gebeld. Een nummer draaien gebeurt alleen nog in de muziekwereld - en met de komst van mp3-spelers is zelfs dat alleen nog een uitdrukking.

Die telefoonklappertjes, zo dacht ik, met hun alfabet langs de rand, moesten wel tot het verleden behoren.

Maar ze zijn er nog. 

De trein van Amsterdam CS naar Maastricht, een woensdagmorgen in januari. Een oudere vrouw stapt in. Ze heeft sluik grijs haar tot op de schouders en een brilletje. Het type dat je verwacht als bibliothecaresse of misschien als koffiejuffrouw in de kerk. Ze gaat zitten met haar handtas op schoot.

Ze mag dan wat op leeftijd zijn, ze is wel met haar tijd meegegaan. Uit de handtas komt een hippe Nokia tevoorschijn. Ze wil haar dochter bellen, om te vertellen dat ze de trein heeft gehaald - dochter hoeft zich geen zorgen te maken - als ze aankomt in Maastricht zal ze wel een taxi nemen - ja, ze heeft het heel leuk gehad in Amsterdam - misschien gaat ze volgend jaar wel weer.
Ze zal haar dochter bellen. Maar ze is al wat ouder, haar geheugen laat haar soms in de steek - en die kinderen wisselen tegenwoordig ook zo vaak van telefoonnummer. Ze weet dat soort dingen niet meer uit haar hoofd.

Ze rommelt wat in haar tasje. En daar komt het! Een blauw klappertje, alfabet langs de rand en in grijs potlood de telefoonnummers van alle mensen die ze ooit gekend heeft; het nummer van dochter keurig onder de 'N'.

Ze pakt haar Nokia en toetst het nummer in, langzaam, alsof haar vingers zich nog een draaischijf herinneren.

Ik wist niet dat ze nog bestonden. Misschien moet ik mijn oude groene boekje ook maar weer eens van zolder halen.

Vanaf woensdag 3 oktober ben ik 2 maanden het land uit. Ik ga naar Tanzania om daar stage te lopen in een ziekenhuis. Als de internet-mogelijkheden het daar toelaten, zal ik jullie (op veler verzoek) van mijn belevenissen op de hoogte houden op http://aprilsan.waarbenjij.nu.

in een droom ging ik weg
voorbij de grenzen van wij en ons
boven de wolken
die onze namen spelden in de lucht
en weer wakker geworden
in een vreemd bed

zo ben ik in mijn hart
teruggekomen
en heb je in warmte gewikkeld
ik heb zachte gedachten
op je kussen gelegd en
stille beloftes in zilverdraad
om ons hand-in-hand-gaan
gesponnen

wil nu zo samen blijven, lief
zo samen 
zo precies als nu
en dromen onder dezelfde lakens

'We hebben meer geld nodig om liefde te kunnen geven.' Deze opmerkelijke uitspraak hoorde ik gistermorgen op het nieuws.

Eh... sorry?

Liefde, dacht ik altijd, dat is toch zeker gratis? Is dat niet juist het mooie? In een maatschappij waar alles te koop is, blijkt liefde het enige dat we niet met geld kunnen verkrijgen.

Economie, dat is een zaak van vraag en aanbod - schaarse middelen - dat soort zaken. Maar van liefde heeft ieder mens een onbeperkte voorraad; er is altijd genoeg. Liefde moet dus per definitie buiten de economie, buiten ons kapitalistisch wereldbeeld vallen. Misschien dat het daarom wel zo tot onze verbeelding blijft spreken.

Alhoewel... Wat dan te denken van de prostitutie - niet voor niets 'het oudste beroep'? Kan ik werkelijk beweren dat liefde niet te koop is?

Meer geld voor liefde... Het roept beelden op van protesterende prostituees; een nieuwe CAO voor de seksbranche; hoertjes op de barricade!

De werkelijkheid is minder flamboyant. De geïnterviewde die deze uitspraak deed, was een verpleegster in een Roemeens kindertehuis. Kinderen liggen daar dagenlang in hun bed, vaak vastgebonden, omdat er simpelweg niet genoeg personeel - niet genoeg geld - is om hen te verzorgen. Deze behandeling is niet zonder gevolgen: veel kinderen raken (ernstig) beschadigd, zowel geestelijk als lichamelijk, door dit gebrek aan verzorging; dit gebrek aan liefde.

Valt liefde buiten de economie?

Of ligt het probleem wellicht ergens anders; ergens waar vrijwel alle problemen in onze haast-haast-maatschappij hun oorsprong vinden: tijd. Tijd is geld, zegt het spreekwoord immers. Kinderen verzorgen, kinderen liefde geven kost ook tijd - en dus geld, hoe cru het ook klinken mag. Is dat niet waar het allemaal werkelijk om draait?

Roemenië telt waarschijnlijk genoeg vrouwen en mannen die nog wat liefde over hebben voor één of twee kinderen extra. Wat zij niet hebben, is tijd om die kinderen te verzorgen - of minstens een aai over hun bol te geven - want er moet morgen toch zeker ook weer brood op de plank komen? Niet liefde is hier het probleem. Het gaat om tijd.

En toch... maakt het iets uit? Uiteindelijk komt het allemaal op hetzelfde neer: kleine kinderen, halfnaakt, vastgebonden op oude bedden.

Liefde is gratis... Een mooie uitspraak, voor wie grootgebracht is in een wereld waar alles te koop is. Een kind in een Roemeens tehuis weet wel beter.

Daar istie dan! De Pure Fantasy Jaarbundel, met de beste fantastische verhalen van een jaargang Pure Fantasy, aangevuld met nieuw werk van bekende en onbekende Nederlandse schrijvers. O.a. verhalen van Jaap Boekestein, Peter Schaap, Cornelis Alderlieste, Thomas Olde Heuvelt, Sarah de Waard en ondergetekende.

Verkrijgbaar voor €9,95 via http://www.purefantasy.nl !

Na heel wat uurtjes (daagjes, weekjes) werk is het dan zover... Ik presenteer mijn vernieuwde website: Aprilsan schrijft... Iedereen is hierbij van harte uitgenodigd om een kijkje te komen nemen - en eventueel een berichtje achter te laten in mijn gastenboek.

... na de dood!

Of er is in ieder geval iets als een hoger bewustzijn. Die indruk wekt tenminste het onderzoek van Pim van Lommel, een cardioloog die zich heeft gespecialiseerd in Bijna-Dood Ervaringen (BDE) en van wie ik gisteren vier uur lang college mocht krijgen.

Hoe is het mogelijk, vroeg hij zich af, dat mensen die 'bewusteloos' of in coma liggen, bij wie geen enkele hersenactiviteit mogelijk is (bijvoorbeeld omdat er geen bloedtoevoer naar de hersenen is als gevolg van een hartstilstand), achteraf kunnen vertellen wat er gebeurd is, wie er bij hen was, wat er werd gezegd? Feiten die controleerbaar zijn en plaatsvonden ten tijde van hun klinische dood. Hoe is het mogelijk dat zij hun hele leven voor zich zien en daarbij nog logisch kunnen nadeken, als zij buiten bewustzijn zouden zijn? En hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat blinden zeggen te hebben 'gezien', dat doven kunnen vertellen wat mensen om hen heen gezegd hebben?

Het huidige medische concept dat bewustzijn zich 'ergens' in de hersenen bevindt, kan deze verschijnselen niet verklaren. De enige conclusie die je daaruit kan trekken, is dus dat er meer is. Misschien bevindt het bewustzijn zich wel in de hersenen, maar dan niet in de electromagnetische activiteit van neuronen, zoals men nu beweert. Het moet dan ergens 'zijn', waar we het (nog) niet kunnen meten.

Pim van Lommel gaat zelfs verder. Hij heeft, op basis van zijn onderzoek, een theorie ontwikkelt waarin hij gelooft in een hoger bewustzijn, een volledig bewustzijn, dat zich ergens in een andere dimensie bevindt. Dit hogere bewustzijn 'communiceert' als het ware met het zogenaamde 'waakbewustzijn', dat zich wél in de hersenen bevindt en dat maar een klein deel is van dat hogere bewustzijn dat iedere mens heeft. Als het waakbewustzijn uitvalt, zoals tijdens een moment van klinische dood, schakelt de mens (soms) over op dit hogere bewustzijn.

Dit zou verklaren waarom men tijdens een BDE het gevoel heeft 'uit' het lichaam te treden en waarom men het hele leven opnieuw kan beleven in een tijdsbestek van enkele minuten. In die andere dimensie is immers geen tijd. Het is misschien vergelijkbaar met dromen (waarin we wellicht ook raken aan ons hogere bewustzijn).

Betekent dit echter ook dat er 'leven' is na de dood? Mensen die een BDE hebben gehad, zijn er zondermeer van overtuigd. 'De dood is niet dood,' zei één vrouw. Er is daarna, zo beweert zij (en anderen met haar), liefde en volkomen acceptatie, die beiden zo groot zijn dat wij het op aarde niet kennen.

Opvallend is ook dat vrijwel alle mensen die een BDE hebben gehad, bij 'terugkomst' op aarde het roer volledig omgooien. Ze hebben een vernieuwd levensinzicht gekregen, willen zich niet meer richten op het materiële. Alleen liefde en acceptatie is belangrijk; voor en van anderen, maar vooral ook voor en van zichzelf.

Of het waar is? Who knows?

In ieder geval komen BDE's vaker voor dan ik dacht. In Nederland hebben zo'n 600.000 mensen ooit in hun leven een BDE gehad. Dat is 1 op de 25! Ook valt op dat BDE's in verschillende culturen, overal ter wereld, allemaal dezelfde inhoud hebben. Iedereen kent wel de verhalen van de tunnel naar het licht, het overzien van je leven, de ontmoeting met overleden naasten. En wie denkt dat BDE alleen iets van deze tijd is, doet er goed aan eens de teksten van Plato of de Bijbel te lezen, waarin van dit verschijnsel al gewag wordt gemaakt.

Waarschijnlijk zullen we wel nooit te weten komen of er zoiets bestaat als een leven na de dood... totdat het voor ons zover is. Wat het onderzoek van Pim van Lommel mij in ieder geval geleerd heeft - iets dat ik onbewust altijd al wist - is dat er meer is dan de medische wetenschap nu weet. Ik moet mijn vraagtekens blijven plaatsen. En dat is natuurlijk nooit verkeerd.

Of wel?